عمران شهری – برنامه عمرانی پنجم – ویکینبشته

اما با گسترش تهران این سبک معالجه نمی توانست بر طرف کننده نیاز شهر باشد. اگرچه امروزه تعداد زیادی مغازه و مراکز مدرن تأسیس شده است ، بازار تبریز همچنان قلب اقتصادی مهم در این شهر و هم در شمال غربی ایران باقی مانده است. نمیدانم آقاى مهندس زیرکزاده بودند یا آقاى معتمد بودند میخواستم عرض بکنم که این قسمت اسباب افتخار جناب آقاى دکتر مصدق و همکاران ایشان است که آن برنامه سابقشان در این قسمت کاملاً اجرا شد آقایان به خاطر دارند که در برنامه ایشان در سابق دو قسمت بود، اجراى قانون خلع ید و اجراى قانون ۹ ماده و در اینجا تلویحاً با ذکر این جمله که در برنامه گفته شده شاید منظور این بوده است که آن مأموریتى که به دولت داده شده بود انجام گرفت و منظور ملت ایران حاصل شد حالا آنچه که مانده است بهرهبردارى از منابع نفت کشور است در چندین نقطه نفت است راجع به نفت مطالعاتى شده است چه در قسمت نفت جنوب و چه در قسمت نفتى که در قم به دست آمده و چه در قسمت بلوچستان و سایر نقاط مملکت مطالعاتى شده و البته اقدامات لازم را دولت تعقیب خواهد کرد تا به نتیجه مطلوب برسد.

مقام ریاست محترم مجلس شورای ملی پیشنهاد میکنم در ماده ۵ به جای جمله بتوانند از عهده آبادی آن برآیند نوشته شد بتوانند ازعهده زارعت در آن برآیند. کشاورز صدر ـ بنده هیچ انتظار نداشتم که جناب آقای امینی تشریف بیاورند اینجا و عرایض بنده را تحریف بکنند و بعدهم در مقام این برآیند که با یک حربهای که تو مخالف مالکین هستی بنده را منع بکنند بنده دیگر عرضی ندارم ولی در عین حال بنده متشکرم از این که بنده را لااقل کمونیست نخواندند چون این قاعده شدهاست که هر کس بخواهد انتقادی بکند و حرفی بزند فورا میآیند و میگویند مخالف با مالکیت هستی بنده اینجا صریحا عرض میکنم که بنده موافق با مالکیت و مالک هستم ولی مالک حسابی و مالک غیر متعهدی اگر خاطرتان باشد عرض کردم اینجا که اگر ما این اراضی بائر را اینجا و اگذار کنیم به این صورت به نام اراضی بائر اولا کسانی مثل رعیت حسن و حسین و کربلائی علی که نمیآیند سراغش، آنکسانی که اسباب کار دارند میآیند من مخصوصا متذکر شدم مالکینی که از اجداد آنها ملک به آنها رسیدهاست آنها باز با رعایایشان خیلی بهتر از تازه به دوران رسیدهها رفتار میکنند، بنده مخالفتی با مالکینی که بارعایای خوب رفتار میکنند که ندارم مخالف با این که مالک نباید شغل دیگر داده داشته باشند نکردم عرض کردم که در این ملک باید حساب و کتاب باش همان طور که در سابق بود مخصوصا در ایران ا زدوران بسیار قدیم این قاعده بوده که بایستی اصناف حد خودشان را داشته باشند (اردلان ـ آقا این اصل صحیح نیست) یعنی یک کسی نباید تاجر باشد و مالک باشد وهمه کاره شود وهمه مشاغل را اختصاص بدهد به خودش (اردلان ـ این صحیح نیست) اگر این طور نباشد، آقای اردلان نه من اینجامیمانم و نه شما حالا میخواهید قبول کنید یا قبول نکنید بدبختی در این است که ایشان با فکر هم هستند (زنگ رئیس) و مالک هم نیستند، ملکی هم ندارند دفاع میکنند حالا اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم من معتقدم در مجلس شورای ملی هر کس آزاد است پشت تریبون هر حرفی را بزند و اگر کسی آمد پشت تریبون انتقاد کرد از اوضاع به او نیاید بگویند تو میخواهی تحصیل و جاهت کنی تازه بنده میگویم تحصیل و جاهت کردن یعنی چه؟

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی پیشنهاد میکنم اراضی دشت مقان مشمول مقررات ماده ۵ بود و مجانا بلاعوض بین ایالات و عشایر شاهسون تقسیم خواهد شد طرز عمل و سایر مقررات مربوط بای قسمت را آییننامه که به تصویب کمیسیون دارایی خواهد رسید تعیین خواهد کردـ بهادری. ماده واحده ـ قانون تقسیمات کشور مصوب ۱۶ آبان و ۱۹ دیماه ۱۳۱۶ به قوت خود باقی و به طوریکه مجلس شورای ملی برنامه دولت را دایر به تشکیلات متناسب با اوضاع حاضر تصویب نموده مکلف است هر چه زودتر لایحه خود را تقدیم مجلس نموده تا اقدام مقتضی به عمل آید.

شعبه دوم پرونده انتخابات زرتشتیان دایر به نمایندگی آقای ارباب رستم گیو را مورد شور و مطالعه قرار داده و پس از مداقه در پرونده چون معلوم شد بر طبق مقررات قانون، انتخابات دوره شانزدهم قانونگذاری زرتشتیان در کلیه نقاط ایران انجام شده و در نتیجه آقای ارباب گیو به اکثریت ۲۲۶۰ رای از مجموع ۲۴۴۱ رای ماخوذ به سمت نمایندگی انتخاب شدهاند و در تاریخ پنجم اردیبهشت ماده ۱۳۲۹ اعتبار نامه از طرف انجمن زرتشتیان به نام ایشان صادر شدهاست و چون شکایتی در پرونده موجود نبود لذا شعبه دوم به اتفاق آراء صحت نمایندگی آقای ارباب رستم گیو را تصدیق و اینک گزارش آنرا برای تایید تقدیم مجلس شورای ملی مینماید.

تبصره ـ عدهای از خالصجات دولتی که برای ایجا دمزارع نمونه مناسب باشد و حد متوسط درآمد ۳ ساله اخیر آن معادل مجموع بودجه دانشکده کشاورزی کرج باشد به انتخاب دانشگاه به دانشگاه تهران منتقل میشود درآمد این خالصجات به حساب در آمد اختصاصی دانشگاه منظور و از آن محل بودجه دانشکده کشاورزی کرج با تصویب شورای دانشگاه تامین میگردد. نریمان – اولا به نظر من بهتر است به جای (اراضی خالصه بایر) که در این ماده نوشته شده (ارضی بایر خالصه) نوشته بشود زیرا مقصود و منظور اراضی بایر خالصجات است نه زمینهای خالصه بایر.

تبصره به ماده ۵ پیشنهاد مینمایم. قرآن را بستم و از پنجره نگاهی به بیرون انداختم. گذشت آن زمانى که به نظر ما هر چیزى را باید یک خارجى بیاید اداره کند امروز اگر در ایران متخصص براى هر امرى نیست ولى به حد کافى اشخاصى هستند که میدانند چه مىخواهند میدانند چه کارى باید بکنند، میدانند کجا از دستشان بر مىآید و کجا از دستشان برنمىآید. اینها ارتش ایران را تشکیل دادند و ارتش ایران را از آن وقت تاکنون در دست نگاه داشتهاند، و در نتیجه این ارتش که این قدر ملت برایش زحمت کشیده است نتوانست آن طورى که باید و شاید حاضر و آماده براى خدمت به مملکت باشد.

یعنی یک صحبتی هم بود که استعفا بدهند قبل از اینکه کار به این مراحل بکشد در ۲۳ خرداد مجددا در همان روز یک نامه به آقای خلخالی رئیس کمیسیون تحقیق نوشته اند و یک هفته وقت خواسته اند تا مدارک و اسناد لازم را که برای روشن شدن این قضیه بسیار مفید میباشد تهیه و تقدیم شعبه بکنند . ثانیا این که نوشته شده است هر مقدار اراضی بایر خالصه را اشخاص یا شرکتهای ایرانی بخواهند و بتوانند از عهده آبادی آن برآیند به آنها مجانا واگذار میشود باید توجه داشت جزو اراضی بایر خالصه یعنی اراضی بایری که به دولت تعلق دارد زمینهایی هست مثل زمینهای بایر واقع در غرب جاده پهلوی از سه را ونک به بالا که برای ساختن خانه و احداث باغ طالب زیاد خواهد داشت و شاید یک وقتی این زمینها متری ۱۰۰ الی ۱۵۰ ریال ارزش داشت و یک روزی هم محتمل است به همین اندازه هاه یا بیشتر قیمت پیدا کند و درهر صورت امروز هم قیمت خوبی دارد معلوم نیست به چه علت این زمینها مجانا واگذار شود اینها به عقیده من باید به طور مزایده ولی با یک شرایطی که انحصار به یک عده معدودی پیدا نکند و به قطعات نسبتا کوچک فروخته شودبنابراین بطور کلی زمینهای بایر خالصه را که در نزدیکی شهرهای بزرگ واقع است باید از آن قاعده واگذاری مجانی مستثنی و فروش آنها را تابع اصل مزایده قرار داد.

که بخواهند اراضی باتلاقی دولت را خشکانده یا اراضی خالصه بایر را دایر نمایند و بتوانند از عهده آن بر آیند حداکثر شصت هکتار به آنها مجانا واگذار خواهد شد این واگذاری به شرط تعهد آبادی در مدت محدود و متناسبی خواهد بد آییننامه واگذاری آن به پیشنهاد وزارت دارایی و تصویب کمیسیون قوانین دارایی به موقع اجراء گذارده خواهد شد عدم انجام تعهدات در مدت مشروط موجب اختیار فسخ برای بانک کشاورزی خواهد بود. ملک مدنی ـ این موضوع اراضی بایر را که آقای رفیع هم فرمودند بنده در کمیسیون دارایی راه حلی پیدا کردم که هم منظور آقایان که نظر حذف داشتهاند تامین گردد و هم منظور سایر آقایان تامین شود این بود که صورت اراضی بایر را خواستم که به کمیسیون قوانین دارایی بیاورند و در آن جا مطالعه بشود و آنوقت در کمیسیون تصمیمی گرفتند بشود نظر آقای وزیر دارایی هم که فرمودند من موافقم چنین تصور میکنم که قصدشان این بودهاست که بعد در کمیسیون تصمیمی گرفته شود که نظر خاصی نبوده برای اینکه این جمله گذاشته شود همینطوری که بنده هم در مذاکره اولی عرض کردم ما به حسن نیت ایشان معتقدیم و در این ماده هم این نبوده که غیر از اشخاصی که استحقاق دارند داده شود و فرمایش آقای رفیع هم صحیح است ما باید سعی کنیم که اراضی بایر آباد شود (صحیح است) و روی این قسمت باید در کمیسیون وزارت دارایی بحث شود و یک راه حلی تا توافق آقای وزیر دارایی در نظر گرفته شود که منظور اصولی تامین شودبنده اجازهای که خواستم برای این بود که یک پیشنهادی دادم که چون در شور اول تبصرهها که پیشنهاد میشود در مجلس بحث در اطراف ان نمیشود خواستم یک توضیحی عرض کنم راجع به ان تبصره پیشنهادی که نظر اعضای کمیسیون دارایی و جناب آقای وزیر دارایی را به این نکته جلب کنم و آن این است آنچه که ما شنیدیم این املاکی که مورد اختلاف بود بعد از شهریور که در دادگاهها مطرح بود ه و مورد رسیدگی بوده که ببینند که آیا این املاک مال اشخاص بوده یا نه ومالکیت آنها مورد بحث و صحبت بوده باید در دادگاهها رسیدگی بشود.

قانونی برای اینکار گذشتهاست و دادگاه صلاحیت دار دادگستری هم رسیدگی میکند و لی این قانون اخیری که گذشتهاست از مجلس املاک واگذاری به نام موقوفه خاندان پهلوی واگذار شود در آن جا، (استدعا میکنم آقای وزیر دارایی توجه بفرمایند) مثل اینکه وزارت دارایی یک مسامحهای کرده در آنجا ما قید کردیم که املاکی که مالکیت آنها مسلم شده واگذار میشود و املاکی که مالکیت آنها مورد بحث و مذاکره د ردادگاه میباشد باید پس از اینکه در دادگاه تعیین تکلیفشان شد آن وقت واگذار شود اگر مال دولت بود آن وقت بای واگذار شود اگر مال مردم بود که نباید املاک آنها را واگذار به دیگری کرد بنده چون یک کسی هستم که نه در املاک آنجا نظر داشتم نه واگذاری و نه خریداری و نه داخل این مسائل بودم، این حق را به خودم میدهم و چون میدانم اعلیحضرت همایون شاهنشاهی هم نظری جز عدالت و خیر وصلاح جامعه ندارند (صحیح است) بنده خواستم این جمله را اینجا عرض کنم که آقای وزیر دارایی هم توجه کنند که این املاک تا وقتی که تعیین تکلیفشان نشده بایدزیر نظر وزارت دارایی جمع آوری بشود پس از آنکه حکم نهائی صادر شد اگر جزو آن املاکی است که باید واگذار بشود به دربار و اگذار کنند و اگر مال مردم است که باید به خود آنها واگذار بشود و دست خودشان داده شود خواستم در اینموقع و در ضمن تصویب این قانون هم بدینوسیله جلب نظر حضرع عالی را بکنم که این پرونده را بفرمایید بیاورند و رسیدگی کنند در این زمینه هم امریه صادر شدهاست از طرف اعلیحضرت همایونی ولی متاسفانه تاکنون عمل نشده باید تعیین تکلیف مالکیت این املاک بشود اگر مال دربار بود جزو موقوفه خاندان معظم پهلوی بشود که واگذار میشود اگر هم مال مردم بود باید بدهند به مردم که بروند پی کارشان.

مطلب دیگری که باید مورد توجه واقع شود و درماده پنجم پیش بینی نشده حق تقدم رعایا و برزگران ساکن املاک خالصهاست نسبت به واگذاری زمینهای بایر آن ملک یا لااقل زمینهای بایر مجاور و وصل به قسمتهای دایر ملک اینگونه زمینها در صورتی ممکن است به خریداران غیر از رعایا و برزگران ساکن ملک خالصه مجانا واگذار شود که این زمینها مورد احتیاج اینگونه مالکین ملک نباشد، چه بسا ممکن است در نتیجه افزایش آب یک ملک خالصه و یا استفاده کامل از آب موجود رعایای ملک بتوانند زمینهای مجاور ملک را آباد و از آنها بهره برداری کنند و یا برای آیش مورد استفاده قرار دهند یا اینکه در آنها دیم کاری کنند باید زمینی در نظر گرفته شود که در این موارد رعایا و زارعین ملک بر سایریت حق تقدم داشته باشند و البته این حق تقدم آنها مشروط بر این است که در یک مدت معینی زمین را آباد کند و مقدار آن هم محدود باشد.

ثالثا ـ خوب است به جای شرکتهای ایرانی در قانون نوشت شرکتهای ایرانی که صاحبان سهام آن یا اکثریت آنها اتباع ایران هستند زیرا ممکن است یک شرکتی که در ایران ثبت شده و ایرانی باشد صاحبان سهام آن خارجی باشند و منظوری که در اینجا هست تامین نگردد. مکرم ـ حالا چندین جلسهاست که لایحه فروش خالصجات مطرح است بطوریکه آقایان ملاحظه فرمودهاید بنده یک کلمه صحبت نکرده و دفاع هم نکردهام برای اینکه بنده معتقدم که هر قدر در اطراف قوانین بیشتر بحث بشود و بیشتر انتقاد بشود نتیجه بهتری گرفته خواهد شد (صحیح است) برای اینکه به تجربه هم دیدهایم که قوانینی که با عجله گذشته با قید یک فوریت و دوفوریت گذشته نتیجه خوبی نداده و مجبور شدند برگردانند به مجلس و اصلاح کنند اما توضیحی که حالا مختصرا میخواهم عرض کنم از این جههاست که میبنم آقایان نمایندگان محترم که روی ماده ۵ صحبت میکنند نگران شدهاند و حتی حذف این ماده را لازم دانستند در صورتیکه اگر مختصر توجهی بفرمایید میبینید که نظرشان تامین است در دوسه ماده دیگر هست که آییننامههایی که برای اجرای این قانون لازم است واگذار شدهاست به بانک کشاورزی یا دولت خودش تدوین بکند و به موقع اجرا بگذارد ولی در این ماده ۵ از نظر اهمیت موضوع همانطوری که میبینیم مورد توجه آقایان نمایندگان محترم قرار گرفته در کمیسیون بحث شد و قرار شد که آییننامه اجرای ماده ۵ را دولت تنظیم بکندو به تصویب کمیسیون قوانین دارایی برساند بنابراین تصور میکنم که دیگر جای هیچگونه نگرانی باقی نماند اما مطلبی که میخواستم عرض کنم اینست که دامنه بحث و انتقاد خیلی وسیع است ممکن است که روی این قانون ۶ ماه دیگر واقعا بحث شود یعنی یک شورش تمام بشود و برود به کمیسیون برای شور دوم و بعد هم باز اینقدر صحبت و گفتگو بشود، قبلا هم عرض کردم که مخالف نیستم هرقدر بیشتر بحث شود بهتر است اما رعایت این را بکنیم که وقت مجلس گرفته میشود و از طرفی آقایان توجه دارند توضیحاتی که این جا بیان میفرمایند اینها کمتر ممکن است به خاطر سپرده شود این را بایستی که در کمیسیون قوانین دارایی مورد توجه قرار بدهند و از آن استفاده کنند بنابراین بنده میخواهم استدعا کنم که آقایان پیشنهادات خودشان را بدهند توضیح مختصری هم بدهند و بعد طبق دعوتی که از طرف کمیسیون خواهد شد از آقایان استدعا خواهدشد تشریف بیاورند آنجا و توضیحات بیشتری بدهند .

یا جدی است، اگر شوخی میکنید مجلس جای شوخی نیست اینجا مقدرات کشور ایران تعیین میشود بایستی تشویق کرد از هر سرمایه داری که بیاید باتلاقها را بخشکاند اراضی بایر را دایرکند کشور را آباد کند تا آباد نشود در این مملکت کار پیدا نمیشود این جمعیتی که توی این کشور وجود دارد اگر امنیت نباشد یعنی امنیت قضائی باشد کار باشد، آبادی باشد این جمعیت کافی برای یک استان این کشور نیست با اینحا گرسنه و لخت و بیچاره هروقت هم صحبت میشود میگویند کار را بایستی داد به مامور دولت ما که حرفی نداریم اگر دارید یک چنین مامور دولتی چنین وزرائی که بیایند این کارهای عام المنفعه را انجام بدهند بسیار خوب در مرحله اول حق آنها باشد اما عرض کردم مامورین دولت کرایه خانه ندارند بدهند بیایند در کجا یک بیابانی را آباد کنند.

یعنی یک حرفی بزند که عموم مردم خوششان بیاید لابد تمام مردم تشخیص شان از فکر عده معدود بهتر است این گناه برای کسی نیست که بگوید تو چرا این حرف رازدی، بنده توی خانه خودم به بچه خودم که پانزده سالش است اجازه میدهم با بنده محاجه کند شم هم باید به بنده اجازه بدهید که اینجا عرایض خودم را بکنم آقای امینی جنابعالی اینجا فرمودید که بنده با مالکیت اظهار مخالفت کردم اینطور نیست و بنده انتظار نداشتم و به آقا ارادت دارم و بعد هم فرمودید که نمن از اظهار تو بسیار متاثر شدم ایکاش تاثر شما موجب گله از من نمیشد، موجب این میشد که به فکر علاج کار میافتادید بنده اینجا صریحا اعلام میکنم که خانم فخر الدوله مادر بزرگوار جنابعالی کسی است از بسیاری از مالکین در ملک خودشان آسایش رعایا را بهتر فراهم میکنند و شاید اگر دست جنابعا لی بودآن جور فراهم نمیکردید گناهی نکردم که گفتم دیگران این جور نیستند (آشتیانیزاده ـ آقا ملک زیاد داردند.

دیدگاهتان را بنویسید