مذاکرات مجلس شورای اسلامی دوره ۱ جلسه ۱۶ – ویکینبشته

یعنی کمک اقتصادی بانکی آن هم عملی بشود اینها پیشرفتهایی است که در کار برنامه ما حاصل شدهاست این سال اول در واقع سال تهیه عمل بودهاست بجهت اینکه قبلا که طرحها ونقشههای عملی حاضر نشده بود و تحقیقات کلی بودهاست اما در این یکسال است که دستگاهی که تشکیل شدهاست پرداختهاست بتهیه طرحها یعنی طرحها وقتی که تمام بشودمیتوانند بعمل بگذارند، مناقصه بگذارند چنانکه دو سه قلمش الان شدهاست این دو سدی که در سیستان الان شروع به ساختمان کردهاند نتیجه همان مطالعات است سد کرج که الان یک قسمتش شروع شدهاست به ساختمان نتیجه همان مطالعات و نقشههای دقیقی است که تهیه شدهاست و همچنین جاهای دیگر که برای قسمت آبیاری گروههای زیادی فرستاده شدهاست (فقیهزاده ـ غیر از قزوین) این را عرض کنم همه جا مشغول هستند و این مقدمات را دارند تهیه میکنند و امیدواریم از سال دوم فعالیت خیلی زیادی آقایان ملاحظه بکنند اما این کارها یک کارهای پر دامنهای است مال آیندهاست کار امروز و فردا، یک ماه و یک سال نیست اینکارهایی است که امیدواریم برای آینده مملکت سعادت وترقی داشته باشد اینکه فرمودند بهمه جا باید برسد، البته باید بهمه جا برسد اما بهمه جا رسیدن این نیست که ما یک پولی را تقسیم بکنیم و بهر جا یک سهمی بدهیم باید اول دید هرجایی چه کاری لازم دارد آنوقت کارش را تهیه کرد و سهمش را داد چنانچه ملاحظه میفرمایید یک جا آبیاری شروع شدهاست پول میدهیم، یکجا کشاورزی، یک جا معادن، یک جا صنایع و کارخانهها چه بسازند و چه کارخانههای موجود را اصلاح بکنند، جاهای دیگر جنگل دارد، دستگاه جنگلبانی اصلاح میشود، جای دیگر پرورش برای دام و حیوانات است و تشکیلات میخواهد این است که وقتی به این جور نگاه میکنیم میبینیم همه جا سهم خودش را میگیرد، هیئتهای اکتشافی که بجنوب رفتهاند اینها مشغول اکتشافات معادن هستند در قسمت نفت و سایر معادن مشغول مطالعات هستند، همچنین مشغول مطالعات آبیاری هستند، بالاخره هیئتهایی برای بهداشت رفتهاند برای دفع مالاریا الان چندین هیئت داریم در نقاط مختلف که دارند کارهای اساسی میکنند این برای سلامت مردم است وقتی که مردم سالم نبودند کار اصلا ازشان بر نمیآید، خوب اینها همه جنبه برنامهای دارد، همه جزو کارهای برنامهاست و اما قسمت اینکه آقای کهبد هم تذکر دادند تولیدی باشد، خوب همه این کارها مربوط به تولید است وقتی ما در آبیاری کار میکنیم این برای تولید است، وقتی برای اصلاح کشاورزی کار میکنیم به جهت تولید است بالاخره وقتی کار بهداشتی میکنیم این را میخواهیم عرض کنم که این کار تولیدی است، بجهت اینکه وقتی مردم سالم نباشند، قوه نداشته باشند تولید خوب نمیشود اینها همه مربوط بهم است.

گفتند شما به این مطالب کار نداشته باشید شما یک یادداشتی بدهید که بما اضافه کار بدهند او بخنده و شوخی برداشت نوشت که به آنها اضافه بدهید بعد از دو روز این دو سه نفر خانم احکامی دستشان آمد که هر کدام ماهیانه علاوه بر هفتهزار ریال حقوق اصلی ماهیانه دوهزار و پانصد ریال اضافه کار میگیرند درحالی که کار اصلی را انجام نمیدادند تا برسد به اضافه کار و همینطور در روزنامهها خواندم که یک معروفهای که در بار نینا خدمت میکرده اوررا بردهاند با ده هزار ریال حقوق ماهیانه در سازمان برنامه مشغول خدمت کردهاند این مسائل اسباب تاثر مردم و مخصوصا اسباب تاثر نمایندگان است (صحیح است) برای اینکه مااز این برنامه توقع زیادی داریم و معتقدیم که این تنها راهی است که بتواند جلو مخاطرات احتمالی و آتی مملکت را بگیرد و در این مملکت یک قدمهای مؤثر اصلاحی بردارد و اگر از حالا این گشاد بازی شروع شود البته من عرض کردم اطمینان دارم که این مطالب بگوش آقای منصورالملک نرسیده برای اینکه ایشان با آن فکر ارادهای که دارند اساسا تن به این کار نمیدهند ولی چه میشود کرد همان اشخاصی که زیر دست بودند و مورد اطمینان بودند از این اعتمادی که به ایشان شدهاست سوء استفاده کردند و یک همچو خرابکاریهایی را اجازه دادند انجام شود اینست که میخواستم ضمن بحث در کلیات این لایحه ۵۰ میلیون ریال که در اختیار سازمان برنامه گذاشته میشود نظر معظم له را به این موضوع جلب بکنم که دستور بفرمایید تمام این کارهایی که بر خلاف اصول و برخلاف نظرشان شده مورد تجدید نظر قرار بدهند وهر خرابکاری که شدهاست قلم نسخ و باطل روی آن بکشند و بتمام روسای شعب اداره سازمان برنامه ابلاغ کنند که اگر آنها مقدم بیک کاری شدند که برخلاف اصلوب و اساس کار سازمان برنامه و برخلاف نیات اصلاحی باشد مورد بازخواست و محاکمه واقع خواهند شد تا مجاز ندانند خودشان را بیک چنین کارهای خلاف اصولی و اما راجع به این ۵۰ میلیون ریال البته چون قید شده ضمن بودجه سال جاری پیش بینی شده ودر اختیار سازمان برنامه گذاشته میشود که بعد از انجام کارهایی که اجرا میشود ومخارجی که میشود اسنادهزینه آنرا طبق مقررات تهیه کند و در قسمت سازمان برنامه بحسابهای عمرانی کشور در سال جاری گذاشته میشود بنده هیچ عرضی در این مورد ندارم منتهی نکتهای که هست این است که در ضمن پیدا کردن راه برای بیکارها باید اصل الاهم فالا هم در نظر گرفته شود کارهایی که ضرورت دارد و مهم است مقدم بر کارهای تفننی منظور شود زیرا بطوری که میگفتند اشخاصیکه مشغول مطالعه شدهاند برای تهیه کار اغلب برای سرعت در اخذ تصمیم مطالعه لازم نمیکنند که چه کاری الان بیشتر ضرورت دارد وفقط بصرف از سرباز کردن یک کاری ولو به اصلاح و پهن کردن یک جاده که الان مورد استفادهاست چندی وقت میگذرانند و در نتیجه وقت و پول ممکن است از یک کار مهمی بیک کار غیر مهمی صرف بشود و در پایان عرایضم خواستم نظر جناب آقای منصور را که عهده دار ریاست دولت هستند به این موضوع جلب میکنم که در حال حاضر تمام مردم این مملکت از دور ونزدیک چشمشان به این دولت دوخته شدهاست وهمه منتظر هستند دولتی که با این نحوه به اتفاق آراء رای اعتماد مجلس شورای ملی و با اکثریت نزدیک به اتفاق آراء رای اعتماد مجلس سنا را تحصیل کرده با خواست خدا و با حسن نیتی که در اعضای کابینه سراغ داریم موفق به برداشتن یک قدمهای موثر و مثبتی بشوند (نمایندگان ـانشاءالله) به انتظار اینکه جلسات هیئت دولت که همیشه تشکیل میشود تمام وقتشان صرف چاره جویی و پیش بینی کارهای مفید و عمرانی واصلاحی بشود ما انتظار داریم که هیئت دولت وقتش صرف توجه بکارهای فرعی و جزیی و کارهای افرادی که اغلب متاسفانه دستگاههای مملکت بنفع آنها میچرخد نباشد بلکه توجهشان بکارهای مهم و اساسی مملکت باشد که ما نمایندگان ملت در نزد موکلین خودمان و در نزد ملت رو سفید باشیم و بتوانیم از یک دولت فعال و کاری که همت او صرف خدما اجتماعی میشود با کمال حسن نیت پشتیبانی بکنیم.

همان طورى که شایسته مجلسى است که نماینده افکار عمومى مردم ایران است چون تمام مردم ایران نسبت به دولت آقاى دکتر مصدق اعتماد و اطمینان دارند مخالف هم خیلى کم و در مجلس تقریباً نیست ولى بنده که یک فرد حزبى هستم و اصول مخالفت و موافقت متکى به مرام و روش معینى است البته میتوانم به اسم مخالف مشروط راجع به برنامه صحبت بکنم برنامه همیشه با دولتها توأم بوده است و هر دفعه که دولتى به مجلس معرفى میشده یک برنامهاى هم با خودش میآورده است ولى تصور میکنم چه آنهایی که برنامه را مینوشتند و چه آنهایى که برنامه را گوش میدادند و چه ملت ایران میدانستند که این برنامه مفهوم معینى ندارد و جزیى از تشریفات معرفى کابینه است براى این که هیچ وقت به این برنامهها عمل نشده است ولى این دفع برنامه برنامه دولتى است که عملاً نشان داده است که آنچه میگوید میکند و بنابراین برنامه یک مفهوم معین و مشخصى دارد و بحث و شور در اطراف مطالبش واقعیت دارد قسمت اول برنامه پشتیبانى از منشور ملل متحد است پشتیبانى از منشور ملل متحد و سازمانهاى بینالمللى بیان یک سیاست معین و مشخصى است مفهومش این است که دولت ایران بنابر اراده ملت ایران با دستهبندیها و بلوکهاى موجود در دنیا سر و کارى ندارد و همان طورى که خواست مردم ایران است خواهان صلح جهانى است سازمانهاى بینالمللى که مأمور صلح جهانى هستند مورد پشتیبانى ملت ایران هستند این بیان سیاست شاید چند مرتبه دیگر هم در برنامههاى دولتها شده است ولى طرز عمل طورى بوده که یادگارهاى تلخى در مردم ایران باقى گذاشته است مردم اکثر از این سازمانهاى بینالمللى و به این سازمانها خوشبین نبودند و به حق خودشان میگفتند که به چه مناسبت باید ملت ایران مخارج هنگفت این نمایندگىها را تحمل کنند و این نمایندگىها یا اصلاً در سازمانها اظهار وجود نکنند و یا اگر میکنند فقط یک عده آرایى باشند که به نفع سیاستهاى معینى داده میشود ولى رأى لاهه نشان داد که اگر دولتى ملى بر سر کار باشد اگر مردمانى دانا و فهمیده و وطنپرست را به سازمانهاى بینالمللى بفرستند مسلماً از نتایج و منافع سازمانهاى بینالمللى هم برخوردار خواهند شد و در دوران صلح که روابط بین دولتها متکى به مقررات معین و مشخصى است همکارى باسازمان ملل متحد براى تمام ملل مخصوصاً ملل ضعیف امرى واجب و لازم است از این جهت و از جهت این که در حزب ما پشتیبانى از سازمان ملل متحد در رأس سیاست خارجى قرار گرفته است بنده وجود این ماده را در برنامه دولت تبریک عرض میکنم قسمت دوم برنامه که باز مربوط به سیاست خارجى است دوستى با تمام دول و احترام متقابل نسبت به همه ملل است شاید در حال عادى چنین به نظر بیاید که این اعلام سیاست یک اعلام سیاست منفى است یعنى معنىاش این است که ما با همه اینها دوست هستیم با کسى سر و کارى نداریم و کسى هم با ما سر و کارى ندارد در صورتی که این صحیح نیست براى این که دوستى دو جانبه است و کافى نیست که یک دولتى تقاضاى دوستى بکند لازم است که طرف مقابل هم به این دوستى توجه داشته باشد و این دوستى را خواهان باشد این ماده دوستى با تمام دول بالاخص در تمام برنامههاى دولت دیده میشود ولى تصور میکنم تا خلع ید شرکت سابق نفت این ماده از برنامه مفهوم و معنى نداشت براى این که شرکت سابق نفت در تمام امور داخلى ایران مداخله داشت و با وجود یک چنین مداخلهاى از طرف یک دستگاه خارجى اعلام دوستى با تمام دول یک شوخى بیش نبود ولى از آن روزی که خلع ید انجام گرفت از آن روزی که قنسولگریهاى خارجى بسته شد از آن روز ملت ایران حسن نیت خودش را دایر به دوستى با تمام دول اعلام کرد و کاملاً نشان داد که براى جلب دوستى با سایر دول حاضر به تحمل هر گونه مشقت و مصیبت هست و این حسن نیت ملت ایران بر دنیا ثابت شده است ولى همان طورى که عرض کردم و باز راجع به این دوستى با دولتها برمیگردم حسن نیت براى اجراى این سیاست فوقالعاده مشکل کافى نیست و عمل ما باید در جهت این سیاست باشد و مخصوصاً وزارت خارجه ما باید مراقب باشد که این سیاست که مورد توجه تمام مردم ایران و در برنامه دولت ایران است به وسیله نمایندگان خارجى کاملاً عملى بشود و در داخل هم رفتار طورى باشد که کاملاً نشان بدهد که ملت ایران و دولت ایران طرفدار دوستى با تمام دولتها است متأسفانه آقاى نواب وزیر خارجه ایران در اینجا تشریف ندارند که عرایض بنده را گوش بکنند ولى با سابقهاى که ما در این دو سال از شخصیت و خدمات صادقانه ایشان در موضوع مبارزات نفت داریم بنده مطمئن هستم که پست وزارت خارجه در همین جهت که جهت تمایلات ملت ایران است قدم بر خواهند داشت و مخصوصاً دولتى که تکرار میکنم دولتى که سفیر کبیر انگلستان را آگرمان بهش نمیدهد به اسم این که این سفیر کبیر بیشتر در کلنىها بوده است و عادت کلنىها را دارد این دولت مسلماً به نمایندگانى که سابقه بندگى دارند باید دیگر اجازه ندهد که وزارت خارجه ایران باقى بمانند و امیدوارم که این وضعیت در سرلوحه اصلاحات قرار بگیرد.

و اکثریت دارد، اگر ده نفر بود به اکثریت ۶ نفر یک اعتبار نامه تصویب میشود ۱۳۶ نفر ماهستیم ۱۳۰ نفر اظهار نظر کردند ۶نفر آنها اظهار نظر کردند و دیگر اینکه وقتی کمیسیون تحقیق اظهار نظر کرد مجلس دیگر حق ندارد اظهار نظر بکند، بنده خودم یکی از اشخاصی هستمم که اگر غیر از این بود یک مطالبی در مجلس میخواستم راجع به بعضی از اشخاص اظهار بکنم و این حق از بنده حذف شود و نتوانستم عرض کنم بنابراین به نظر من نواقص این آییننامه محرز است. وزیرکشور – وضع اتوبوسرانی شهرتهران وسایرشهرستانها برآقایان نمایندگان محترم روشن ومعلوم است درچندی پیش درنظرگرفته شد که باین وضع ناهنجارونامطلوب خاتمه داده شودمطالعاتی بعمل آمدلایحهای تهیه شدهاست که درآن مصلحت ومنفعت کسانی که فعلاصاحب اتوبوس هستند تامین میشود واین کاراجتماعی تحت انتظام ویک قاعده واسلوب صحیحی قرارخواهدگرفت واین لایحه را با اجازه آقایان نمایندگان محترم باقید دوفوریت تقدیم میکنم.

بحث شد و مذاکره شد و خلاصه با توجه به این مطالب زیراین بار نمیرفتیم و قبول نمیکردیم زیرا میدانستیم در این مملکت همینقدر که یک راهی کوچک باز شد برای فرار از وضع عادی همه اصرار میکنند همه متشبث میشوند سعی میکنند که از آن طریق انحصاری و اختصاصی حداکثر استفاده را ببرند و متاسفانه تجاربی که در این موضوع بود تایید میکند، جناب آقای منصور الملک که ریاست شورای عالی برنامه را عهده دار بودند در آخرین جلسهای که در تابستان گذشته بود ودر حیاط بهارستان تشکیل شده بود تشریف فرما شدند آقای ناصر قلی اردلان هم تشریف داشتند آقای دکتر امینی هم رئیس کمیسیون بودند ایشان یک اظهاراتی فرمودند بما و فرمودند من بشما اطمینان میدهم که در این قانون سوای مصلحت مملکت استفاده دیگری نشود و جز در موارد ضروری به هیچکس اضافه حقوق ندهیم البته فرمودند و ایشان هم مورد اعتماد ما بودند و تایید کردیم فرمایش ایشان را و رای دادیم و بالاخره مجلس هم قبول کرد و تصویب کرد و ابلاغ شد حقیقت امر این است که ما بشخص جناب آقای منصور این اعتماد را داشته وداریم که مردی هستندبتمام معنی دارای اراده و صاحب قریحه و فکر در حقیقت متخصص از نظر سازمان دستگاههای مملکت زیرا من خودم فراموش نکردم در حدود دو سال پیش بود که یک اوضاع و احوال غیر عادی در مملکت دیدیم با دو نفر از معلمین با یکایک رجالی که در مملکت بودند مراجعه کردیم و به آنها پیشنهاد کردیم که اولا برای نجات این مملکت و ملت دست همکاری بدهند بهم و خدمت بکنند و هم فکری که دارند بما بگویند شبی که خدمت جناب آقای منصور رسیدیم و این فکر را خدمتشان عرض کردیم ایشان حسن استقبال فرمودند و خلاصه عقیده و نظری که بما فرمودند برای اوضاع و بهبود این مملکت این بود که فرمودند این سازمان فعلی مملکتی بهیچوجه نمیتواند مفید بحال مملکت و اصلاحاتی بشود وبایستی که این دستگاه را به تناسب احتیاج این مملکت و ملت طوری تنظیم کرد که برای رفع نواقص هر کسی را یک کاری به او سپرد و مسئول آن کار دانست که اگر آن کار را انجام نداد بشود از او سؤال کرد و مواخذه کرد و اگر هم انجام داد و خدمت کرد باید تشویق کرد او را البته این یک فکر پسندیدهای بود و ما اعتماد داشتیم به ایشان و داریم فکر کردیم که ایشان میتوانند با خواست خدا همانطوری که در برنامه شان در پیشگاه مجلس شورای ملی توضیحاتی دادند میتوانستند این دستگاههای اداری مملکت را منظم کنند اما متاسفانه بیشتر در کارهای سازمان برنامه که با نظر ایشان و با رای ایشان و با تصویب ایشان انجام میگیرد و ایشان البته آن عقیدهای را که داشتند وباز هم فرمودند شاید هنوز هم دارند آن عقیده ملی نشد و مادیدیم سازمان برنامه درست بیک کارهایی زد یک اشخاصی را با یک حقوقهای گزافی دعوت به کار کرد که موجب سروصد و سیل اعتراضات مردم و جراید مملکت شد و این حرف هم حسابی بود برای اینکه در یک مملکت که بقضات عالیرتبه دیوان تمیز حداکثر ماهیانه هفت هزار ریال تا هشت هزار ریال میدهد به معاونین وزارتخانهها و مدیر کلها او به همین مقدار حقوق میدهند و در همین حدود است حداکثر حقوقی است که میدهند و ما قانونی وضع کردیم که هیچکس بهیچ عنوانی بیشتر از ده هزار ریال مزایا و حقوق و اضافه کار و غیره داده نشود، در سازمان برنامه کسانی آمدند با یک حقوقهای گزافی استخدام شدند که موجب تعجب همه شد میگویند اشخاصی را به اسم شوفر و راننده با ده هزار ریال حقوق استخدام کردهاند، توی این مملکت و این مردم فقیر که مالیاتی رامیدهند با چه جور از آنها وصول میکنند و آنها این مالیات را چه جور تهیه میکنند ومیپردازند من توقع ندارم که هئیت حاکمه مثل خلفای صدر اول اسلام دارای آنقدر دلسوزی نسبت بمردم باشند که بخواهند افرادی که حکومت میکنند زندگانیشان مثل پست ترین افراد به اصطلاح طبقه محکومه باشد آن توقع را نمیکنم ولی این عرض را هم میکنم که علی علیه السلام که بزرگترین مرد دنیا واسلام است وامام ما هم هست عمل او در دوره حکومت وزمامداری او چه بود من تاسی بولایت او نمیکنم، و تصور میکنم باز هرچه باشد ما احساسات داریم، عواطف داریم این مالیات که نفیر و قطمیر آن با چه شکنجه و زجر و زحمت از آن زارع و کشاورز و کاسب تحصیل میشود در خرجش نهایت مراقبت باید بعمل بیاید و نهایت دلسوزی بشود(صحیح است) چرا نفله بشود؟

میگویند که این موادضرورت و اصلاحش زیادتر از مواد دیگر است به این جهت آمدند گفتند در این مواد تجدید نظر بشود و این مواد راما پیشنهاد میکنیم آقایان موافقت کنند برود به کمیسیون و خاصه وقتی که یک فوریت را قبول کردند و فوریت دوم را گذشت کردند میرود آنجا رسیدگی میشود آقایان و بنده هم که این پیشنهاد را کردهایم در کمیسیون قبول کنیم یا نکنیم در آنجا استدلال میشود که این ماده باشد یا نباشد ماده دیگر باشد اگر ما بخواهیم این موادی که اصلاح آن نهایت ضرورت دارد موکو کنیم به اصل آییننامه مثل این است که تعلیق بمحال بکنیم و بنده این آییننامه را نمیبینم که به این زودی اصلاح بشود و مواد آن بقدری زیاد است که بدرد مجلس وحال ما نمیرسد، بنابراین بنده استدعا میکنم که به یک فوریت این لایحه رای بدهید و بروید به کمیسیون هر کدام هم نظر مخالفی دارند بیایند بگویند دلیل نقص این آییننامه هم همین بس، ،.

البته بنده ایراد نمیکنم به تذکرات آقایان البته عرض میکنم معایبی هم هست که باید رفع کرد ولی طرز حمله کردن، طوری نباشد که موجب دلسرد کردن بالاخره سست کردن این دستگاه باشد زیرا همانطوری که فرمودند چندین سال زحمت کشیده شده، خرج شده والان هم خرج سنگینی میشود این را باید کوشش بکنیم با فعالیت و جدیت انشاء الله بجریان بیفتد (نمایندگان ـ انشاءالله) بنده قول میدهم به سهم خودم که همیشه این علاقه را داشتهام حالا مخصوصا بیشتر علاقه دارم برای اینکه مسئول قسمتهای عمومی هم هستم و در برنامه هم ما نهایت دقت را میکنم که اگر نواقص ومعایبی هست انشاء الله رفع بشود تا با تقویت وپشتیبانی آقایان بتوانیم این کاررا پیش ببریم و بیک نتیجهای برسیم این راجع بکارهای سازمان برنامه بود اما این لایحه در واقع این یک تحمیل کاریست بسازمان برنامه این کار خود برنامه نبوده وضع بیکارانی که هجوم آوردهاند هر ساعت مخصوصا یک جنبه خاصی داشت و ما مجبور بودیم بفوریت یک علاجی بکنیم قریب بیست هزار نفر ویلان و سرگردان و بیکار در تهران جمع شده بودند که هم اسباب نگرانی بود و هم اسباب تاثر بالاخره در همان روزهای اول که بنده مامور تشکیل کابینه شدم، خوب قضایای مملکتی است مامور حل و فصل آنها هستیم اول قضیه ایکه جنبه حادی هم پیدا کرده بود بر خوردیم این بود که بعجله فکر کردیم یک ترتیبی داده شود هم برای اعاشه اینها ضمنا یک کاری هم بکنند یک تشکیلات فوری وموقتی دادیم و یک تصمیماتی اتخاذ شد البته چون فوریت داشت آنوقت هم جلسات مجلس منعقد نبود یعنی دوره تعطیل بود بنده مقتضی ندانستم که تامل بشود (صحیح است) یک کارهای فوری کردیم چنانکه نتیجهاش را امروز آقایان میبینید و نتیجه خوب هم داد بالاخره اینها جمع شدند اعاشه شدند پول بهشان داده شد فرستاده شدند بمحلهای خودشان قریب ۲۰ هزار نفر بودند الان در کرج که یک مرکزی بود برای جمع آوری اینها متجاوز از ده هزار نفر شده بودند تا دوروز قبل ۱۸۰۰ نفر بیشتر باقی نماندند که تصور میکنم امروز شاید کمتر از هزار نفر باشند تمام وسایل ممکنه نمیگویم خیلی عالی ولی به اندازهای که ضرورت داشت برایشان فراهم آمد و بترتیب و تدریج اینها بجاهای خودشان اعاده داده شدند و یک کارهای فوری و موقتی هم برای اینها تهیه شد آقایان گفتند که این جور کارها با نقشه نبود کارهای اساسی نبود ماهم مقید نبودیم که به این فوریت کارهای با نقشه و با اساس بشود منظور اساسی ما مشغول کردن اینها و اعانه اینها بود اینها را گفتیم که کارهایی هم بکنند در یک جاهایی در یک راههایی برای درست کردن جادهها، برای عریض کردن جاده تسطیح جاده، یک جاهایی یک کارهای مفیدی بود مثلا در مغان یک سدی داریم یکدهی را که حسن خان لوهست و دارد از بین میرود از همین وسایل استفاده شد گفتیم آنجا هم کار کنند اینها باهم است نمیشود ایراد کرد که نقشه میخواست صبر کنیم نقشه بکشیم بدرد آن روز نمیخورد پس اینها مجموعا سبب شد که ما اینکار فوری را بکنیم و چون سازمان برنامه یک دستگاهی بود آماده تر ومیتوانست فوری تراین کار را بکند چنانچه کرداین را تحمیل کردیم بسازمان برنامه بنابراین این یک اعتباری نیست که سازمان برنامه برای نقشههای خودش گرفته باشد.

کهبد ـ بنده در این لایحه ثبت نام کردهام بنام موافق مشروط البته هیچ شک و تردیدی نیست که یکمشت مردمی که واجد شرایط زندگی نیستند و به تهران آمده باید وسایل زندگی برای آنها فراهم آورده مخصوصا که قسمت اعظم آنها از طبقه کشاورزانند وبنده معتقدم این ۵۰ میلیون ریال که باید صرف کار برای این آقایان بشود منحصرا صرف امور کشاورزی و تولیدی بشود (یکنفر از نمایندگان ـ بیشتر این مبلغ صرف شده) و آنها را بر گردانند به محلهای خودشان و کار به آنها بدهند آنها را وادار نکنند بکارهای غیر عمرانی بنده وضع زندگی یک زارع را برای آقایان تشریح میکنم و آن این است که یک زارع حد اکثری که میتواند با یک لنگه گاو کشت کند یک خروار است ومیزان متوسط محصولی که بدست میاید بیش از ده برابر نیست یعنی تصور نمیکنم بیش از ۱۰ برابر یک تخم ده تخم باشد (چند نفر از نمایندگان ـ هفت تخم) عرض کردم حداکثری که بدست میاید ۱۰ تخم است یک خمس آن صرف تهیه آب میشود یک خمس هم سهم مالکانه است و برای زمین بقیه میماند ۶ خروار ده در صد آنهم که بذرش کسر میشود میماند ۵ خروار و ۴۰ من واین خودش هست و قطعا زن دارد و حتما دو اولاد هم دارد که یک عائله چهار نفری را تشکیل میدهند که این چهار نفر اگر هر کدام روزی یک چارک نان خالی بخورند میشود یک من و ۳۶۰ روز است در سال ۳۶۰ من صرف خوراک روزانه آنها میشود دو خروار برایش باقی میماند آیا با این دو خروار زندگی چهار نفر از لحاظ بهداری، لباس و سایر امور میگذرد و میتواند زندگی کند هر خروار گندم را ۱۵۰ تومان فرض کنیم با آن چه میتواند بکند بعقیده بنده باید وسایل کارشان را مهیا کرد یعنی بجای اینکه ۱۰/۵ تخم بدست بیاورد ۱۵ تخم بدست بیاورد باید اینها را مشغول کرد یکی از وسایلی که میخواستم عرض کنم و وسیلهاش را هم در دست داریم این است که در سال ۱۳۱۰ قریب ۵۲ میلیون گوسفند در ایران بود و متاسفانه درسنه گذشته البته تفریبی عرض میکنم آنچه بنده حساب کردم و احصائیه دارم بیش از ۱۰، ۱۱ میلیون نیست چه شده که اینطور شدهاست ۴۰ میلیون گوسفند از بین رفته جز اینکه موجبات نا امنی و اسباب زحمت برای این زارع فراهم شده چیز دیگری هست؟

هر جا لازم است کارخانجات مختلفی که متناسب باشد تاسیس شود هر جا منطقه ملاریا خیز است با مالاریا مبارزه شود و هر قسمتی که مردم احتیاج مبرم بوسایل و دام کشاورزی دارند به آنها داده شود، خانههای روستایی ساخته شود و مشکلاتی که الان جلوی پای مردم هست برداشته شود که مردم این مملکت اکثرا فاقد وسایل اولیه زندگی هستند آنها میتوانند حداقل مایحتاج زندگی را تحصیل بکنند و خلاصه ملت در یک راهی بیفتد که آینده او بهتر از گذشته او باشد توضیحات البته برای اعضای کمیسیون سازمان برنامه قانع کنند بود خاصه اینکه هریک از اعضای نظریاتی داشتند که به موقع خودش دادند (خسرو قشقائی ـ نمونهاش هم دیده شد) و نماینده دولت هم که اغلب خود نخستوزیر وقت بودند پذیرفت بالاخره مجلس شورای ملی هم مصوبات کمیسیون برنامه را بصورت قانون تصویب کرد و برای اجرا بدولت ابلاغ نمود این قدمی بود که مجلس شورای ملی برداشت و عملا نشان داد که علاقه مند و خواهان اصلاحات اساسی در مملکت هست و در حقیقت از این کسالت و بطالتی که در دستگاههای وزارتخانهها مشاهده میکنید که موفق نیستند قدمهای مفید وعمرانی برای مملکت بردارند خسته شده ومطابق این قانون به این دستگاه اعتماد دارد که تشکیل بشود و شروع کند به اجرای مواد مختلف این برنامه دو نکته اساسی در آنجا مورد توجه کمیسیون بود که مجلس شورای ملی به آن مواد رای موافق داد نکته اول این بود که سازمان برنامه یک دستگاه عالیه نظارت و مراقبت در اجرای این مواد ومقررات است زیرا ما میدانستیم که این وزارتخانهها با این بودجهتای پر عرض و طول با این دستگاههای پر عرض و طولی که دارند در حال حاضر خودشن بخودی خود کارهای مثبتی نمیکنند تحت نظارت سازمان برنامه به اقتضای کارهایی که برایشان معین میکنند بکار مشغول باشند و تدریجا نتیجه کارهای آنها به اطلاع مجلس شورای ملی برسد نکته دوم این بود که از بین اعضاء و کارمندانی که حقوق از دولت میگیرند و همانطوری که مکرر اینجا در پشت این تریبون اعلام شدهاست بیش از ۹۰ درصد بودجه این مملکت که با چه وضع رقت آوری از مردم این مملکت گرفته میشود صرف حقوق آنها میشد از همین اشخاص و همین اعضاء و همین مستخدمین استفاده شود که در حقیقت یک مشکل جدیدی برای مملکت تولید نشود ویک افراد تازهای توی این ضرر نفع برای خودشان تصور نکنند و مجددا تحمیل بدستگاه این مملکت نشوند و از راه حقوق بگیری سربار این مملکت نشوند زیرا ما میدانستیم که در میان مستخدمین دولت مهندس، کارشناس، دکتر در علوم اقتصاد افراد تحصیلکرده عالم ارو پا رفته دانشکده دیده فراوان است متاسفانه خرابی سازمان مملکت و نبودن حس مسئولیت و اختیار و عدم وجود یک قوه ناظرهای برای اینکه آن کسی که خدمت نمیکند گریبانش را بگیرد و تحت محاکمه بکشد و آن کسی که خدمت میکند تشویق بکند سبب شدهاست که اینها در دستگاههای دولت وجودشان نافع نباشد و کار نکرده آخر ماه لیست امضاء کنند حقوق بگیرند و اکثرا هم متاسفانه حق دارند از اوضاع ناراضی باشند و خودشان جزو منقدین دستگاه باشند و هر روز معایب دستگاههای مملکت را بگویند نظر این بود آقای افشار صادقی که همین مستخدمین را متمرکز کنند در آن کارهایی که الان تحت نظر سازمان برنامهاست و با یک مسئولیت و اختیاراتی شروع بکار کنند البته منکر این نیستم که اگر افراد ایرانی با یک سازمان صحیحی وارد خدمات اجتماعی خودش بشود شاید بهتر از افراد فرنگی و بهتر از افرادی که مرتبا میشنویم د رکشورها برای مملکتشان فداکاری میکنند حاضر است خدمت بمملکت خود بکند و فداکاری کند ولی دستگاه ادارات ما که یک دستگاه و سازمان پوسیده و کهنه و زنگ زده شده بود و کاری پیش نمیرفت ما برای نمونه یک دستگاه تازه به آنها بدهیم گرچه حالا هم میبینیم بعضی از دستگاههای توی این مملکت هست که خوب کار میکنند.

یکی از نمایندگان – بخوانید تا روزنامه بنویسیند و مردم اطلاع پیدا کنند . فولادوند ـ اجازه میفرمایید این موضوع اهمیت دارد که بنده تذکر بدهم بنده دو دقیقه عرض دارم، ما در دوره پیش بطوری که خود مقام ریاست اطلاع دادند نهایت زحمت را کشیدیم برای این آییننامه، این آییننامه را ما در دوره پانزدهم تهیه نکردیم بلکه از دوره دوم مجلس شورای ملی کمیسیونی برای این آییننامه تشکیل شده و برای اصلاح این آییننامه در زمان فترت مجلس دوره چهاردهم آقای آقا سید محمد صادق و عدهای از اشخاصی که وارد بودند بقوانین یک آییننامه تهیه کردند آن آییننامه در دوره پانزدهم مورد شور و مذاکره کلیه آقایان نمایندگان واقع شد خلاصه یک زحمات زیادی برای تصویب این آییننامه کشیده شده و بنده مطابق حق و انصاف عرض میکنم که ما خدمت کردیم برای این مملکت برای این که ما تریبون مجلس را تقریبا میز سخنرانی و خطابه کرده بودیم وتقریبا چهار ده پانزده روز یک وکیل میآمد اینجا وحرف میزد و وقت مملکت را تلف میکرد و همچنین موارد دیگر ما این جا خدمت کردیم زحمت کشیدیم ورنج بردیم تا این آییننامه تصویب شد این آییننامه نواقصی دارد همان طوری که آقای نبوی فرمودند یک عدهای حاضر نشدند مواد یکی یکی مطرح بشود (صحیح است) بنده عقیدهام این است نه فقط برای این سه چهار موردی که جناب آقای دکتر مصدق وسایر آقایان نمایندگان محترم پیشنهاد کردند بلکه برای سایر مواد هر کدام اشکال داشت در کمیسیون مورد شور قرار بگیرد و در مجلس علنی برای تصویب بیاید که یک بار دیگر یک کمیسیونی برای تصویب بقیه مواد تشکیل نشود.

نایب رئیس ـ نسبت به کفایت مذاکرات رای میگیریم آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقت دارند قیام فرمایند (عده کثیری برخاستند) تصویب شد شروع میکنیم بقرائت پیشنهادات پیشنهاد آقای کهبد (بشرح ذیل خوانده شد) ریاست محترم مجلس شورای ملی اینجانب پیشنهاد میدانیم که تبصره ذیل اضافه شود. تصمیم متخذه کمیسیون بودجه درباره استخدام آقای دکتر حسین ناظم – مصوب ۷ امرداد ۱۳۳۵ کمیسونهای مشترک و کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی. دکتر بقایی – رفتندیاخیر؟ حاذقی ـ یک توضیح خیلی اجمالی دارم و آن در حقیقت جمع بین نظر آقای دکتر مصباحزادهاست که اساسا منکر وجود، ((وغیره)) بودهاست، و نظر آقایان این است که تا حدی دست دولت باز باشد که غیر از کشاورزی و راهسازی هم بتواند از همین پول استفاده کند و به مصرف برساند من خواستم عرض کنم که دولت از این پنجاه میلیون ریال در حدود یکدهمش رابرای کارهای اتفاقی خرج کند و نه دهمش را برای کارهای کشاورزی و راهسازی مصرف بکند برای اینکه ما میدانم که جناب آقای نخستوزیر کمال حسن نیت را دارند ولی دستگاههایی که اجرا میکنند بعدها البته ممکن است که انواع مخارح غیرلازم را به این وسائل بخواهند تحویل دولت بدهند این است که بنده عرض میکنم که بیش از یک دهم به مصرف کارهای غیر از کشاورزی و راه سازی نرسد.

و همین چیزها است که باعث شده که آنجا را ول کرده و بشهر هجوم بکنند بنده وضع این آقایان را تشریح کردم وضع زندگیشان همینطور است که عرض کردم وقتی که وضع معیشت این آقایان اینطور شد ونتوانستند خودشان را اداره کنند و معیشتشان با نان خالی هم تامین نشد مجبورند که به شهر هجوم بیاورند وقتی هجوم آوردند اینها را به کارهای غیر تولیدی وادار میکنند، چرا آقا ۳۲ میلیون دلار گندم از خارج وارد میکنند؟ بنده اگر وزیر دارائی باشم میشود ولی اینطور نیست اقا ما یک قوانینی در مملکت وضع کردیم باید بکوشیم که این قوانین مملکتی مان اجرا بشود صد هزار من تریاک اگر منی ده تومان تفاوت معامله خریدار بنفع دولت باشد یک میلیون تومان میشود کدام مریضخانه را نمیتوانیم با این مبلغ بسازیم؟

ملک مدنی ـ آقایانی که در دوره پانزدهم بودند خاطر دارند وقتی که آییننامه پیشنهاد شد که بکلیه موادش رای گرفته بشود یکی از اشخاصی مخالف کرد بنده بودم (صحیح است) آقایان نمایندگان تهران چند نفرشان در آن دوره تشریف داشتند واطلاع دارند که ما تجربه کردیم هر کاری که باعجله و شتاب زدگی از این مجلس بگذرد یک نواقصی مسلما در آن مشهود شدهاست تردیدی نیست، به این جهت مقصودم این است عرض کنم این آییننامه موادی دارد که مضر است و یکی از آن قسمتها همین قسمتی است که آقایان پیشنهاد کردند راجع بگذشتن اعتبارنامهها بود، حقیقت قضیه را باید اینجا بیان کنیم که عیب مطلب کجا است، یک وکیل حق دارد و در مجلس شورای ملی به صلاحیت یک وکیل اعتراض کند یکی از مسائل اصولی یک وکیل این است که باید جریان انتخابش صحیح باشد و حقیقتش مسلم باشد و این حق را این آییننامه از وکلا سلب کرد، حالا تشریح میکنم که این آییننامه بچه صورتی در کمیسیون تصویب شده و بچه صورتی به اعتبارنامهها رسیدگی میشود کمیسیونی مرکب از ۱۸نفر انتخاب میگردد، از ۱۸ نفر اعضای کمیسیون یا ۱۰ نفر کمیسیون تشکیل میشود.

حرف خوب هم خیلی گفته میشود ولی از قوه به فعل آوردن آنها ترتیباتی لازم دارد اصول و به اصطلاح متدی لازم دارد که باید تصدیق بکنیم که هنوز نداشتهایم با اگر داشتهایم که داشتهایم و عادت نداریم این است که وقتی صحبت برنامه شدهاست اولا دو سه سال مقدماتش صحبت برنامه شدهاست اولا دو سه سال مقدماتش طول کشیدهاست برای اینکه به بینیم چه چیزها لازم است و چه نظرهایی باید اتخاذ کنند و بعدهم که تحقیقاتی شدهاست مطالعات مقدماتی شدهاست رسیدیم بمرحله تشکیل، تشکیل سازمان برنامه هنوز یکسال نگذشتهاست از عمرش در صورتی که کارهای برنامهای یک مقدمات مطالعههای دقیقی لازم ندارد در هر قسمتی اصلا خود تشکیل یک سازمان جدید که باید یک کارهای مهم و تولیدی و عمرانی بکند هر جزیش یک بحثی دارد و یک ترتیبات و یک مقدماتی لازم دارد، طول و تفضیل زیاد دارد که با حرفهای سابق چندان وفق نمیدهد زیرا وقتی که ما توجه بعمل داشته باشیم آنوقت میدانیم که مسئله آبیاری چه قضیه ایست و چه جور میشود وعده داد که فردا میشود یا یک ماه یا یک سال دیگر همینطور موضوعات دیگر راجع به رشتههای مختلف عمرانی و تولیدی که هرکدام یک بحث مفصلی است امور صنایع و معادن و صنایع است، راه است که یک جزء معادن و صنایع است، راه میخواهیم، تشکیلات میخواهیم که نه فقط جنبههای فنی ساختمانی و عمرانی دارد جنبههای اجتماعی هم لازم دارد بالاخره اینها یک مباحثی است یک زمینه خیلی مفصلی دارد تصدیق بفرمایید وقتی یک چنین سازمانی شروع میشود از روز اول نمیشود توقع داشت که صد در صد موافق منظور و مقصود باشد بنده تصدیق میکنم که نواقصی در کارمان هست ولی اگر نواقص هست باید یک قدری فرصت بدهیم، یکقدری حوصله داشته باشیم که در ضمن عمل نواقص و معایب را رفع کنیم (صحیح است) اگر از روز اول یک امر تازه غیرمتعادی، کوچکترین انحرافی را بچسبیم و وقت را صرف آن بکنیم بالاخره از اصل موضوع و از آن راه مستقیم منحرف میشویم (یکنفر از نمایندگان ـ متاسفانه انحراف شدهاست) به عقیده بنده صبر بفرمایید عرض مرا گوش بدهید آنوقت هر جزیش را بنده حاضرم توضیح بدهم بالاخره تمام این جزییات ومعایب اعم از بزرگ یا کوچک را باید رسیدگی کرد و رفع کرد باید اعتراف کرد که ممکن است انحرافی در کار باشد ولی من مقصودم این است که آن را نباید دلیل قرار داد برای بدی کار و بد بودن موضوع و اساس ما الان یک دستگاهی داریم و یک کار وسیعی داریم تمام این رشتهها دستگاه میخواهد بنده اینجا یک دفعه دیگر عرض کردم یک کلمه میگویم اصلاح کشاورزی چندین رشته کار دارد چندین ده نفر متخصص و مقنن لازم دارد که در هر قسمتش کار بکند اینها اجزاء میخواهد بالاخره اینها وسایل میخواهد (شوشتری ـ تدریجی الحصول است) هر چه سعی کنیم که محدود و مختصر باشد بازاز آن نقطه نظر اصل کار که ملاحظه میکنیم زیاد است، بزرگ است و بالاخره این را اگر تمام اوقاتمان را صرف بکنیم که یک نفر عضو زیاد است یا پنجنفر عضو زیاداست از اصل موضوع دور میافتیم بنده این نظر را خودم دارم که هرچه کار سهل و ساده باشد و هر چه مختصر و کم کار باشد بهتر است اما یک قسمت را از ابتدا نمیشود فهمید باید درعمل دید، جمع آوری کرد عقیدهام در عمل این است اما از روز اول آن نقطه آخر رادر این جور تشکیلات نمیتوان دید اعتراضی است میگویند که حقوق فلان عضو خیلی زیاد است یا فلان عضو بی جهت استخدام شده اینها قابل رسیدگی و قابل اصلاح است اما عرض کنم که یکمقدار زیادیش هم اغراق آمیز است مثلا میگویند ماشین نویس، یک عده زیادی مشاور و متخصص خارجی داریم باید یک اشخاصی باشند که بزبان آنها آشنا باشند مثلا تند نویس اینها لازم دارند ماشین نویس استنوگراف لازم دارند خوب این یک چیزی است که کم است و وقتی پیدا شد یک حقوقی میخواهد که البته باید این حقوق را بهشان داد و آنها را راضی کردهمه آقایان تصدیق دارند که حقوقی که امروز داده میشود فرد، فرد که نگاه کنیم زیاد نیست مجموع تشکیلات ما زیادی دارد و اگر به زندگی همان اشخاصی که میگویندحقوق زیادمیگیرند دقت بکنند میبینند که بزحمت حقوق آنها مخارج آنها را تکافو میکند (صفائی ـ ولی این حقوقی که میگیرند سایر مستخدمین را مایوس کرده) بالاخره اینها یک کارهای حساسی است و یک اشخاص مخصوصی برای این کارها لازم است وبایدراضی باشند که بیایند کار بکنند یک نکته دیگر هم که تذکر میدهم این هم برای توضیح است که متوجه باشید درسازمان برنامه یک محدودیتهایی است اولا ساعات کار زیادتر است، صبح و عصر است و شبها هم کار میکنند بدون اینکه اضافه همانطوری که در سایر ادارات معمول است برای ساعات اضافه کار بگیرید و حقوق آنها همین حقوق مقطوعی است که میگیرند هر قدر هم کار زیاد داشته باشند باید بکنند ولی فوق العاده و اضافه کار نیست و دیگر اینکه کار آزاد در خارج نمیتوانند داشته باشند در صورتی که اغلب اعضای ادارات وزارتخانههای ما در ساعات فراغت میتوانند کار آزاد بکنند ولی در سازمان برنامه معمول است کسی که آنجا وارد شد نمیتواند کار آزاد بکند بالاخره محدود است.

اما یک نکتهای را که آقا تذکر دادند که متاسفانه در دوره پانزدهم بود مگر در آییننامه سابق نوشته شده بود که وکلا بلند شوندو بهم بد بگویند و با آییننامه جدید در دوره شانزدهم این عمل نشده امیدوارم که مثل دوره پانزدهم تشتت و اختلاف نباشد (یکنفر از نمایندگان ـ انشاء الله) در دوره شانزدهم از ابتدای ورود نمایندگان پیدا بود که یک هم آهنگی دارند و اگر آن آییننامه سابق هم در این مجلس بود واین افکار در نمایندگان بودهمان موقع هم کارها زود میگذشت البته درآن مواردی که تسریع در امور کشور و وضع قوانین است لازم است ولی مواد دیگرش نقص دارد که باید جبران بشود مثلا یک موقعی است که سی نفر یک طرحی را امضاء میکنند با یک فوریت میدهند، گاهی اتفاق میافتد که خطری متوجه مملکت است که نمیشود یکساعت نیم ساعت تاخیر کرد ولی این آییننامه میگوید باید ۲۴ ساعت قبل طبع و توزیع شده باشد مثلا همان طرحی را که جناب آقای دکتر مصدقالسلطنه راجع به نفت در دوره چهاردهم پیشنهاد کردند من قطع و یقین دارم که اگر ۲۴ ساعت جلوتر طبع و توزیع میشد به تصویب نمیرسید و مجلس تشکیل نمیشد بنابراین یکی از آن موارد این است از آقایان استدعا میکنم به یک فوریتش رای بدهند اگر آنجا نظری دارند میگویند.

دیدگاهتان را بنویسید